Archive for the ‘ΑΠΟΠΟΙΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ’ Category

Να … αποποινικοποιηθεί και ο διάλογος

 

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που η διατύπωση διαφορετικών αντιλήψεων για τα ναρκωτικά ξεσηκώνει αντιδράσεις. Και μάλιστα παρατηρείται το φαινόμενο, η αντιπαράθεση να ξεφεύγει από το πλαίσιο της παράθεσης επιχειρημάτων και να καταλήγει σε αφορισμούς και χαρακτηρισμούς…
Με ακόμη πιο ακραία εκδήλωση διαφωνίας το να προετοιμάζεται δίωξη -ευτυχώς οδεύει προς το αρχείο- σε βάρος μιας εφημερίδας που τολμά να ενημερώσει, καλύπτοντας το κενό της ίδιας της πολιτείας. «Γι’ άλλη μια φορά, δικαστικές αρχές, πολιτικοί φορείς και κυβέρνηση αδυνατούν να αντιληφθούν το μέγεθος του προβλήματος, την απουσία πολιτικής και επιμένουν στον αυταρχισμό και την κατασταλτική πολιτική. Η κοινωνία, πάντα πιο προωθημένη από το πολιτικό κατεστημένο, είναι σε θέση να υποστηρίξει μια ριζοσπαστική πολική», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΝ σχετικά με τη δίωξη κατά της «Ε». Τελικά μήπως το θέμα δεν είναι η αποποινικοποίηση, αλλά η απομυθοποίηση από κατεστημένες ιδέες χρόνων;

Παίρνουν θέση

Απέναντι σε όλα αυτά παίρνουν θέση ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου, η βουλευτής του Συνασπισμού Μ. Δαμανάκη, ο επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αλέξανδρος Κύρτσης και ο καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Θάνος Λίποβατς. Και εκφράζουν όχι μόνο τον προβληματισμό και την ανησυχία τους, αλλά και τη θέση ότι πρέπει επιτέλους, ανεξάρτητα από το θόρυβο που ξεσηκώνεται, να ελέγξουμε νηφάλια τα υπέρ και τα κατά των διαφορετικών προσεγγίσεων που προτείνονται, δεδομένης της χρεοκοπίας της ακολουθούμενης πολιτικής.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ:

«Δυστυχώς στην Ελλάδα υπάρχουν άνθρωποι που συνηθίζουν να δυσφημίζουν το πρόσωπο αντί να αντιπαρατεθούν στις απόψεις και διαστρεβλώνουν την ουσία ορισμένων σοβαρών και επιστημονικά τεκμηριωμένων τοποθετήσεων. Οι άνθρωποι αυτοί οφείλουν να γνωρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνουν ακριβώς τον αντίθετο στόχο. Κι αναφέρομαι ιδιαίτερα στο ΚΚΕ, που υπήρξε πολλές φορές στο παρελθόν θύμα αυτής της νοοτροπίας και θα έπρεπε να έχει γνώση αυτών των παλαιών μεθόδων, πως αποτέλεσμα έχουν μόνο την υποβάθμιση του δημοκρατικού διαλόγου.

Τελευταία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχει ανοίξει ένας ειλικρινής διάλογος σχετικά με την εφαρμογή μιας πιο ανθρώπινης πολιτικής για τα ναρκωτικά. Και η απόδειξη είναι η μεγάλη επιτυχία της εκστρατείας της αγγλικής εφημερίδας «Ιντιπέντεντ» για την αποποινικοποίηση της χρήσης κάνναβης, αλλά και οι πρόσφατες δηλώσεις συναδέλφων στη Γαλλία. Μην ξεχνάμε, επίσης, ότι υπάρχουν χώρες όπου εφαρμόζονται, ήδη, με επιτυχία τα μέτρα που εμείς προτείνουμε για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών. Και μπορώ να φέρω ως παράδειγμα την Ελβετία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, όπου έχουν ξεκινήσει εδώ και αρκετό καιρό προγράμματα διάθεσης ηρωίνης υπό υγειονομικό έλεγχο στους αποδεδειγμένα χρήστες».

ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ:

«Για άλλη μια φορά θέσεις για εφαρμογή εναλλακτικών πολιτικών στο θέμα «ναρκωτικά» προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, που με ελαφρά τη καρδία χαρακτήρισαν επικίνδυνες αυτές τις απόψεις. Οι αντιδράσεις αυτές βρίσκουν έδαφος σε ένα τμήμα της κοινωνίας το οποίο δεν έχει ενημερωθεί πλήρως και το οποίο έχει εθιστεί στη λογική ότι ο εξαρτημένος χρήστης είναι εγκληματίας κι όχι ασθενής, με συνέπεια προτεραιότητα να δίνεται στην κατασταλτική πολιτική αντιμετώπισης του προβλήματος.

Τμήμα των πολιτών κλείνει τα μάτια στις αιτίες και τα αποτελέσματα του προβλήματος, συντάσσεται με προκαταλήψεις και φοβίες. Αλλά υπάρχουν και ορισμένοι πολιτικοί που καλλιεργούν αυτές τις προκαταλήψεις ή λειτουργούν με τη λογική του πολιτικού κόστους. Ομως το πρόβλημα της διάδοσης και χρήσης των ναρκωτικών ουσιών έχει κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές ρίζες. Είναι σύνθετο και δεν αντιμετωπίζεται με αφορισμούς και απλουστεύσεις. Χρειάζεται ψύχραιμη συζήτηση για την ανίχνευση και εφαρμογή αποτελεσματικών λύσεων για τον περιορισμό του.

Η κατασταλτική πολιτική ως η μόνη λύση του προβλήματος έχει διεθνώς αποτύχει. Ακόμη και στις ΗΠΑ που εφαρμόζεται πλήρως έχει αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των θανάτων από χρήση ναρκωτικών και την αύξηση των λεγόμενων ναρκοκερδών. Είναι λοιπόν κοινωνικά αναγκαία η συζήτηση και εφαρμογή και εναλλακτικών πολιτικών, οι οποίες μπορούν να μας οδηγήσουν στη μείωση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών και οι οποίες ταυτόχρονα πλήττουν τα παράνομα κυκλώματα εμπορίας και διακίνησης».

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΥΡΤΣΗΣ:

«Δεν απαιτείται εκλεπτυσμένη επιστημονική γνώση για να κατανοήσει κανείς ότι η καταστολή και η άγνοια δεν εξαφανίζουν τα ψυχολογικά ή κοινωνικά προβλήματα κυρίως όταν συνδέονται με τη χρήση των ναρκωτικών. Δεν είναι επίσης λογικό να πιστεύουμε ότι η πληροφορία για την ύπαρξη συμπεριφορών όπως η τοξικομανία και για τους τρόπους χρήσης των ναρκωτικών μπορεί να ισοδυναμεί με παρότρυνση στη χρήση τέτοιων ουσιών. Οι μελέτες και η εμπειρία δείχνουν το αντίθετο: Η γνώση προστατεύει.

Οσοι λοιπόν υποστηρίζουν τις διώξεις κατά ενημερωτικών φυλλαδίων για τα ναρκωτικά, όπως συνέβη στην περίπτωση του σχετικού ενθέτου της «Ε», καθιστούν τον εαυτό τους ύποπτο για το ότι δεν διακατέχονται από διάθεση για σοβαρή αντιμετώπιση ενός προβλήματος με τεράστιες διαστάσεις. Το ίδιο θα μπορούσε να πει κανείς και για όσους εκφράζονται με μένος κατά των προτάσεων για διάλογο γύρω από την αποποινικοποίηση των ναρκωτικών, που φέρνει στη δημοσιότητα ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου.

Προφανώς δεν αντιλαμβάνονται ότι η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών θα ήταν απαράδεκτη εάν αγνοούσε το ζήτημα.

Το διεθνές εμπόριο ναρκωτικών μαζί με τις διαπλοκές του δυστυχώς αποτελεί πλέον μια επικίνδυνη σκοτεινή πλευρά των διεθνών σχέσεων. Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η αποποινικοποίηση θα βοηθήσει στη μείωση της δύναμης αυτών των κυκλωμάτων και θα συμβάλει στην κοινωνική ενσωμάτωση των χρηστών, που αποτελεί το πρώτο βήμα απελευθέρωσής τους από την εμπορία και την εξάρτηση. Καμιά μικροπολιτική σκοπιμότητα όσων ποντάρουν σε συναισθήματα αντιπάθειας προς τον ορθολογικό και ελεύθερο διάλογο δεν θα έπρεπε να μας εμποδίσει να συζητήσουμε σοβαρά τα υπέρ και τα κατά αυτής της άποψης».

ΘΑΝΟΣ ΛΙΠΟΒΑΤΣ:

«Τάσσομαι ενάντια σε κάθε κυνήγι μαγισσών σε βάρος ανθρώπων που εκφράζουν μια εμπεριστατωμένη γνώμη για την αποποινικοποίηση. Γι’ αυτό θέλω να εκφράσω την υποστήριξή μου στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών. Σε άλλες χώρες έχουν προχωρήσει πολύ μακριά σε εναλλακτικές προσεγγίσεις κι εδώ ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά τώρα διώκονται και οι άνθρωποι που ενημερώνουν. Γι’ αυτό ακριβώς εκφράζω και την ανησυχία μου».

*Σε ανακοίνωσή του το Κ.Σ. της ΚΝΕ καταγγέλλει «για άλλη μια φορά όλους αυτούς που μας καλούν να συμβιβαστούμε με το πρόβλημα, ένα πρόβλημα που το σύστημα που υπηρετούν γεννά και συντηρεί, και να αποδεχτούμε τη φυγή από την πραγματικότητα, την εξάρτηση και την υποταγή σαν τρόπο ζωής».


Συντάκτης: Σωτήρχου
Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Θέμα: ΕΛΕΥΘΕΡΟ

ID: 914787
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 09/10/1997
Σελ.: 18,19
Κατηγορία: Ελλάδα

Advertisements

«Είμαι κι εγώ πλέον της άποψης ότι η χρήση πρέπει να αποποινικοποιηθεί και το θέμα να ιδωθεί από την κοινωνική του πλευρά», κατέθεσε χθες στο Πρώτο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων ο μόνος μάρτυρας κατηγορίας στη δίκη του Γιώργου Οικονομόπουλου, Μάριος Νικολινάκος.

Ο γιατρός Γ. Οικονομόπουλος δικάζεται γιατί το Μάρτιο του 1987 είχε καπνίσει δημόσια κάνναβη, διεκδικώντας την αποποινικοποίηση της χρήσης εν όψει του νομοσχεδίου για τα ναρκωτικά που προετοιμαζόταν τότε και είχε καταδικαστεί για τη συμβολική του πράξη το 1989 σε 7 μήνες φυλάκιση για «διάδοση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών από αμέλεια» και «χρήση ναρκωτικών ουσιών».
«Εκανε την πράξη αυτή για να αποδείξει ότι η κάνναβη δεν βλάπτει και δεν μπορεί να εξισώνεται με όλες τις παράνομες ουσίες. Ως άτομο και καθώς έχουν μεσολαβήσει τα αποτελέσματα της διεθνούς πρακτικής αλλά μπροστά και στις επιστημονικές εκτιμήσεις που μιλούν πλέον ανοιχτά, η χρήση δεν πρέπει να είναι ποινικοποιημένη», είπε στο δικαστήριο ο κ. Νικολινάκος, ο οποίος στις διευκρινιστικές ερωτήσεις του δικαστηρίου φάνηκε πεπεισμένος ότι η αποποινικοποίηση συντελεί στην περιστολή της εμπορίας ναρκωτικών και της διάδοσής τους.
«Είμαι ένας από αυτούς που απεξάρτησε εδώ και 12 χρόνια ο κ. Οικονομόπουλος και θεωρώ άδικο να διώκεται αυτός ο άνθρωπος που η ιατρική του συνείδηση τον εξώθησε στο να τολμήσει να πει την αλήθεια», κατέθεσε ο μάρτυρας Αγγελος Κουράγιος.
«Εδώ και 17 χρόνια ασχολούμαι με την έρευνα των ψυχότροπων ουσιών. Εχω δοκιμάσει και νόμιμες, πιο επικίνδυνες ουσίες από την κάνναβη, όπως το αλκοόλ.
Η πράξη μου έγινε για να προκαλέσει μια συζήτηση και να αποκαλύψει τους λόγους που θέλουν να διατηρήσουν παράνομη την κάνναβη: για να εξαπλώνεται το παράνομο εμπόριο των ναρκωτικών». Με αυτό τον τρόπο ξεκίνησε την απολογία του ο Γ. Οικονομόπουλος και ανέλυσε στο δικαστήριο τους λόγους για τους οποίους είναι επιβεβλημένη η αποποινικοποίηση της χρήσης.
«Κατηγορούμενος δεν πρέπει να είναι ο κ. Οικονομόπουλος, αλλά ο νόμος που τιμωρεί τους χρήστες και ευθύνεται για την εγκληματική παράνομη αγορά, που προς όφελός της λειτουργεί», υποστήριξαν στις αγορεύσεις τους οι συνήγοροι υπεράσπισης Π. Κανελάκης, Λ. Καρανασοπούλου και Ηλίας Αναγνωστόπουλος.
Ο εισαγγελέας της έδρας κ. Φ. Κριτσέλης πρότεινε την απαλλαγή του και από τα δύο αδικήματα με το σκεπτικό ότι «βάλλει κατά της απαγόρευσης με επιχειρήματα και αποβλέπει στον περιορισμό της εμπορίας ναρκωτικών».

ID: 441241
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 17/11/1994

ΔΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΥ

Η Αστυνομία είπε πρώτη το «ναι»

Posted: Ιουλίου 8, 2011 by Alexander Chalkidis in ΑΠΟΠΟΙΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Ετικέτες:

(Ντ. Κρέιν, εκπρόσωπος της Transform)

Φυσικά και δεν ήταν εύκολο. Για την ακρίβεια χρειάστηκαν 33 χρόνια προσπαθειών, πειστικών επιχειρημάτων και ακλόνητων στοιχείων για να γίνει το «αυτονόητο για κάθε λογικά σκεπτόμενο» πράξη. Ο λόγος για την αποποινικοποίηση της χρήσης κάνναβης στη Μεγάλη Βρετανία τον περσινό Ιανουάριο.
Το φοβερό έγκλημα, με μόνο θύμα τον ίδιο τον θύτη. Τι συνέβαλε σε αυτό; Το τρομακτικό κόστος της απαγόρευσης. «Η αστυνομία ήταν ένας από τους σθεναρούς θιασώτες της αποποινικοποίησης», μας λέει ο Ντέιβιντ Κρέιν, εκπρόσωπος της Transform, μιας από τις μεγαλύτερες αντιαπαγορευτικές οργανώσεις στη Βρετανία, η οποία σήμερα διαδραματίζει ρόλο επίσημου συμβούλου στις σχετικές πολιτειακές επιτροπές.

**Η αστυνομία;

* «Η αστυνομία ήταν από τους πρώτους που ζήτησαν την αλλαγή της νομοθεσίας. Επρεπε να διαθέσουν πέντε ολόκληρες ώρες στη διαδικασία για κάθε σύλληψη χρήστη. Σε σχέση με πέρσι έχουμε κιόλας 30.000 λιγότερες συλλήψεις, που σημαίνει ότι οι διωκτικές αρχές έχουν 150.000 ώρες περισσότερες για να ασχοληθούν με τους δολοφόνους και τους βιαστές».

**Υπάρχουν άλλα ορατά αποτελέσματα από την αποποινικοποίηση;

* «Το κόστος ήταν τρομακτικό. Για παράδειγμα, κάθε περίπτωση που έφτανε στο δικαστήριο είχε ένα κόστος της τάξης των 10.000 λιρών ή 15.000 ευρώ: αίθουσες δικαστηρίων, δικαστές, δικηγόροι. Η τεράστια απώλεια ήταν και χρημάτων πέρα από το γεγονός ότι όλοι έχαναν τον χρόνο τους. Κι ακόμη, οι ενήλικοι που τη χρησιμοποιούσαν μειώθηκαν. Φαίνεται πως το «απαγορευμένο φρούτο» έπαψε να είναι ελκυστικό όταν έγινε νόμιμο».

**Αντιδράσεις και προβλήματα δεν υπάρχουν;

* «Φυσικά και υπάρχουν. Πολλοί νιώθουν ότι ήταν μια χαζή και επικίνδυνη απόφαση και κατά κάποιον τρόπο ήταν, γιατί τα παιδιά νομίζουν ότι επειδή είναι νόμιμη μπορούν να καπνίζουν. Αυτό είναι το πρόβλημα: λέγοντας «δεν σε τιμωρώ», όλοι το χρησιμοποιούν. Αλλά δεν είναι έτσι. Χρειάζεται να μπουν κανόνες και να πούνε «αυτοί θα το διαθέτουν, με αυτές τις προϋποθέσεις». Οι ντίλερ πουλάνε στα παιδιά, δεν τους νοιάζει. Αν όμως η διάθεση γίνεται οργανωμένα από coffee shops, όπως στην Ολλανδία, καμία κερδοφόρα επιχείρηση όπως αυτές δεν θα ρισκάρει το κλείσιμο πουλώντας σε ένα παιδί».

**Επόμενος στόχος;

* «Η νομιμοποίηση της κάνναβης για ιατρικούς λόγους αφού μπορεί να ανακουφίσει ασθενείς που υποφέρουν από γλαύκωμα, σκλήρυνση κατά πλάκας, AIDS, καρκίνο, Αλτσχάιμερ. Μπορεί σπάνια να προσάγονται χρήστες αυτής της μικρής κατηγορίας, αλλά η δίωξή τους θα πρέπει να πάψει να υφίσταται ως δυνατότητα».

**Γιατί αυστηροποιήθηκε ο σχετικός νόμος πριν από τις εκλογές του περασμένου Μαΐου;

* «Ηταν μια ψηφοθηρική κίνηση, ότι ελέγχουμε το θέμα των ναρκωτικών, αλλά και εξαιτίας κάποιων ερευνών που συνδέουν κάποια συστατικά της κάνναβης με την ψύχωση εφόσον υπάρχει προδιάθεση. Από την άλλη, υπάρχουν άλλα συστατικά της κάνναβης που βοηθούν σε αυτές τις περιπτώσεις. Αυτό που έγινε στην Αγγλία είναι αποτέλεσμα της αυξανόμενης πίεσης της κοινής γνώμης, η οποία έμαθε την αλήθεια για το θέμα.

»Η τάση προς την κατεύθυνση της νομιμοποίησης είναι αυξανόμενη. Ο περιορισμός της απαγόρευσης υπαγορεύτηκε από έναν θεμελιώδη κανόνα στο βρετανικό δίκαιο, το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, την προσωπική ζωή. Και αυτή η μεγάλη αλλαγή στη νοοτροπία δεν μπορεί να γυρίσει πίσω».

Συντάκτης: Σωτήρχου

Ημ/νία: 07/11/2005
Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ


«Αν δεν σου φτάνουν τα λεφτά για LSD, πάρε έγχρωμη τηλεόραση»
Ζαν Λικ Γκοντάρ: «Μερικά πράγματα που ξέρω γι’ αυτήν» – 1967

Τι να πει κανείς για την κάνναβη στην Ελλάδα;

Πως «όταν συμβεί στα πέριξ» οι πολιτικοί υποκρίνονται;

Πως εν έτει 2005 παραμένουμε πεισματικά οχυρωμένοι πίσω από αναχρονιστικά στερεότυπα;

Πως η παρανομία τρέφεται με απαγορεύσεις, αλλά το κόστος είναι ανθρώπινο;

Και γιατί να μην είναι συνένοχοι, να μην έχουν ψυχική συνδρομή στον τρόμο και στο έγκλημα όλοι όσοι παραλείπουν να πράξουν;

Ηδιεθνής εμπειρία είναι, αν μη τι άλλο, αποστομωτική. «Πολλά πράγματα αλλάξανε, αλλά πολύ πιο αργά από ό,τι θα έπρεπε», μας είχε πει πέντε χρόνια πριν ο γιατρός και συγγραφέας Τζιανκάρλο Αρνάο, με περισσότερα από τριάντα χρόνια ενασχόλησης με τα ναρκωτικά και υπέρμαχος της νομιμοποίησής τους.

Κουρασμένος «με τις ίδιες απορίες των απαγορευτών που όλα αυτά τα χρόνια έχουν μείνει στάσιμοι», αλλά και χαρούμενος «για την επικράτηση των επιστημονικών απόψεων απέναντι στις δαιμονοληπτικές».

Σήμερα δεν ζει, αλλά πρόλαβε να δει τα πράγματα να εξελίσσονται στην κατεύθυνση που και ο ίδιος με το αντιαπαγορευτικό κίνημα είχε χαράξει για τον περιορισμό της διάδοσης των ναρκωτικών: «Δηλαδή άμεσα την πλήρη νομιμοποίηση των μαλακών ναρκωτικών και σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα να εφαρμοστεί μια πολιτική περιορισμού των κινδύνων, με στόχο να αλλάξουν οι συμπεριφορές των χρηστών, ώστε, εφόσον τα χρησιμοποιούν, να τα χρησιμοποιούν με έναν τρόπο που να μη βλάπτει την υγεία τους».

Σήμερα, εννιά ευρωπαϊκές χώρες έχουν αποποινικοποιήσει τη χρήση κάνναβης και επιπλέον έξι από αυτές χορηγούν ηρωίνη στους τοξικοεξαρτημένους.

Οσο για τις ελληνικές εμμονές; Ανατριχιαστική η ολιγωρία παρά τις αξιόλογες αντιαπαγορευτικές προσπάθειες. Πρόσφατη η ίδρυση του Ελευθεριακού Συνδέσμου Απεξάρτησης (ΕΛΕΥΣΥΝΑ) που ζητεί «νόμιμο έλεγχο νόμιμων ουσιών», σε εκδήλωση του οποίου συναντήσαμε εκπροσώπους του ευρωπαϊκού δικτύου για την αντιαπαγόρευση, με τους οποίους συνομιλήσαμε για την ευρωπαϊκή τάση στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της διάδοσης των ναρκωτικών, πολιτική η οποία βρίσκεται στον αντίποδα αυτής που επιτάσσουν οι ΗΠΑ.

* Είναι πιθανό η Ελλάδα να ακολουθήσει την ευρωπαϊκή κατεύθυνση σε ό,τι αφορά τη χρήση κάνναβης και το διαχωρισμό ουσιών;

* «Εκτιμώ ότι η χώρα μας θα καθυστερήσει να υιοθετήσει αυτή την κατεύθυνση. Η κάνναβη διακρίνεται από τις άλλες ναρκωτικές ουσίες, ήδη με το από 3-3-92 πόρισμα της αρμόδιας διακομματικής επιτροπής της Βουλής. Η αγκύλωση όμως παραμένει και δεν επιτρέπει να αντιληφθούν κάποιοι ότι η κάνναβη χρησιμοποιείται από τους εμπόρους ως «γέφυρα» για την παρώθηση του χρήστη να μεταπηδήσει στα τοξικοερξαρτησιογόνα ναρκωτικά. Πρέπει να αφαιρεθεί το «προνόμιο» της κάνναβης από τα χέρια των εμπόρων. Πρέπει η εκτελεστική εξουσία να ακολουθήσει «πολιτική ανοχής» της χρήσης κάνναβης και να επικεντρώσει τις δραστηριότητές της στην πάταξη του παράνομου εμπορίου και στην περιστολή της εξάπλωσης του συνόλου των ναρκωτικών», μας λέει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ), Φώτης Κουβέλης.

* Σε τι οφείλεται η καθυστέρηση, και μάλιστα σε μια παραδοσιακά παραγωγό χώρα;

* «Στην εμμονή σ’ ένα πολιτικό στερεότυπο που αρνείται να δει την πραγματικότητα. Στην υποκρισία και στην πολιτική σκοπιμότητα, που περιφρονεί τις αναγκαίες επιλογές για να μη συγκρουστεί με προκαταλήψεις. Εξ αντικειμένου αυτή η στάση διευκολύνει τα συμφέροντα των εμπόρων των ναρκωτικών ουσιών. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο κόστος, το οποίο αφορά την ίδια την κοινωνία», μας απαντά απερίφραστα.

Οσο για το κόστος; Επίσημα τα στοιχεία:

* 2.479 θάνατοι από ναρκωτικά τη δεκαετία 1995-2004 ή, όπως αναφέρεται και στο κυβερνητικό πρόγραμμα της Ν.Δ., «τριάντα (30) φορές περισσότεροι ήταν οι θάνατοι -κυρίως νέων ανθρώπων- από ναρκωτικά στη χώρα μας το 2003 σε σχέση με το 1985. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως η πρώτη χώρα στο μαύρο πίνακα της Ε.Ε. στους θανάτους από τη χρήση ναρκωτικών».

* Οι χρήστες αυξάνονται. Το 10% των μαθητών ηλικίας 14-17 ετών έχουν κάνει χρήση παράνομης ουσίας, ενώ η ηλικία έναρξης της χρήσης συνεχώς μειώνεται. Στη δεκαπενταετία από το 1984 μέχρι το 1999 υπερτριπλασιάστηκε ο αριθμός όσων δοκίμασαν παράνομες ουσίες ξεπερνώντας το 12% του γενικού πληθυσμού, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ενημέρωσης για την Τοξικομανία (ΕΚΤΕΠΝ). Μόνο πέρσι ο Οργανισμός Καταπολέμησης των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) προσέφερε τις υπηρεσίες του σε 107.400 άτομα (!), ενώ η τηλεφωνική γραμμή του 18ΑΝΩ δέχθηκε περισσότερες από 50.000 κλήσεις.

* Τα αιτήματα για θεραπεία μένουν ανικανοποίητα έως και τρία χρόνια, καθώς πάνω από τρεις χιλιάδες τοξικοεξαρτημένοι «εκκρεμούν» σε λίστα αναμονής.

* 3.500 άνθρωποι συνωστίζονται στη φυλακή για αδικήματα σχετικά με ναρκωτικά συγκροτώντας το 40% του πληθυσμού των φυλακισμένων. Υπολογίζεται ότι από τις φυλακές κατάσχονται κάθε τριετία 3,5 έως 5 κιλά ναρκωτικών.

Μία μόνο ματιά στην ειδησεογραφία των τελευταίων μηνών καταδεικνύει με τον πιο τραγικό τρόπο τον ανθρωποβόρο παραλογισμό ενός ακήρυχτου πολέμου: Τον Ιούνιο καίγεται ζωντανός στο κελί του 35χρονος που είχε συλληφθεί για δέκα γραμμάρια χασίς. Τον ίδιο μήνα ξεριζώνονται φυτείες εκατοντάδων δενδρυλλίων σε Ρέθυμνο-Ηράκλειο και Ηλεία. Τον περασμένο Απρίλιο έγιναν γνωστοί τρεις θάνατοι κρατουμένων από υπερβολική δόση ναρκωτικών μέσα στη φυλακή.

* Μα, καλά, οδηγούνται ακόμη στη φυλακή χρήστες κάνναβης;

* «Δυστυχώς, τίποτα δεν έχει αλλάξει», μας εξηγεί η δικηγόρος Λίνα Καρανασοπούλου, μέλος της Ριζοσπαστικής Αντιαπαγορευτικής Κίνησης (ΡΑΚ): «Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ποινές φυλάκισης για τους χρήστες ινδικής κάνναβης, ορίζοντας με το άρθρο 5 Ν. 3189/03 ότι «όποιος για δική του αποκλειστικά χρήση προμηθεύεται ή κατέχει με οποιονδήποτε τρόπο ναρκωτικά σε ποσότητα που αποδεδειγμένα εξυπηρετεί αποκλειστικά τις δικές του ανάγκες ή κάνει χρήση τους ή καλλιεργεί φυτά κάνναβης σε αριθμό ή έκταση που δικαιολογούνται μόνο για δική του αποκλειστικά χρήση, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρις ενός έτους».

Παρ’ όλο που η λέξη «αποκλειστική» επαναλαμβάνεται τρεις φορές σε τέσσερις αράδες, εντούτοις ο νομοθέτης αρνείται πεισματικά να ορίσει τη μικροποσότητα της ουσίας που δικαιούται κάθε χρήστης για να τύχει δίκαιας ποινικής μεταχείρισης, και αφήνει το έργο της αποτίμησής της στις αστυνομικές αρχές.

Παρ’ όλο που η ινδική κάνναβη περιλαμβάνεται στον πίνακα των απαγορευμένων ουσιών του Ν. 1729/87 (άρθρο 4 παρ. 1) και θεωρείται «ουσία που δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα και προκαλεί εξάρτηση του ατόμου από αυτή…», εντούτοις οι πραγματογνώμονες αρνούνται να διαγνώσουν εξάρτηση από κάνναβη και οι δικαστές συμπορεύονται με αυτή τη γραμμή αδικώντας κατάφωρα τους χρήστες κάνναβης από τους χρήστες ηρωίνης.

Η αντεγκληματική πολιτική στη χώρα μας στο πεδίο των «ναρκωτικών» είναι τριτοκοσμική και όχι ευρωπαϊκή. Είναι μια πολιτική που προωθεί τη διάδοση με πρόσχημα την προστασία μας. Και να φανταστεί κανείς ότι η Ελλάδα παράγει μία από τις καλύτερες ποιότητες ινδικής κάνναβης παγκοσμίως, αλλά είναι εξαρτημένη από την αμερικανική πολιτική στον τομέα αυτό.

Ετσι λοιπόν το αίτημα της αποποινικοποίησης πρωτίστως συνταγματικό και αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολίτη, το οποίο έχουν θεσπίσει οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, αν και θεωρείται αυτονόητο, συνεχίζει να αποτελεί ζητούμενο. Οφείλει η ελληνική πολιτεία με τα συντεταγμένα όργανά της να πάψει να θεωρεί εχθρό ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας το οποίο αρέσκεται στη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών. Δεν είναι εχθρός μας οι ουσίες. Είναι η καταστολή απέναντι στη χρήση τους».

* Πώς νοείται μια πολιτική μείωσης της βλάβης από τα ναρκωτικά; Η καταστολή ή η αποποινικοποίηση συμβάλλει πιο αποτελεσματικά στην πρόληψη; Υπάρχουν παραδείγματα από τα οποία μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμα μέτρα; ρωτήσαμε τον καθηγητή ποινικού δικαίου στο ΑΠΘ και πρόεδρο του ΚΕΘΕΑ Νίκο Παρασκευόπουλο.

«Ζήτημα ανοικτό εδώ και δεκαετίες»

* «Τόσο η μείωση της βλάβης από τα ναρκωτικά όσο και η απεξάρτηση αποτελούν διαδικασίες αλλαγής της προσωπικής ζωής που εξαρτώνται καθοριστικά από κοινωνικές και ψυχολογικές παραμέτρους. Μία από τις παραμέτρους είναι η ποινικοποίηση ή αποποινικοποίηση της χρήσης, ζήτημα ανοιχτό εδώ και δεκαετίες.

Σήμερα οι σχετικές επιλογές είναι πιο ήρεμες. Η ευρύτερη λαϊκή αντίληψη για το θέμα δείχνει αντιφατική και απλοϊκή, αλλά δεν είναι: οι περισσότεροι δηλώνουν ότι τάσσονται κατά της νομιμοποίησης της χρήσης, αλλά και κατά της φυλακής για τους χρήστες. Δεν υπάρχει αντίφαση. Είναι λογικό, π.χ., να απαγορεύεται η κυκλοφορία μιας επικίνδυνης διατροφικής ουσίας, χωρίς βέβαια ο καταναλωτής να τιμωρείται ποινικά, αφού το τελευταίο θα αποτελούσε την τιμωρία μιας αυτοπροσβολής.

Η ποινικοποίηση της διακίνησης ναρκωτικών είναι ένα αναγκαίο κακό. Μία από τις παρενέργειες είναι ότι οι φυλακές και ο περίγυρός τους τρέπονται σε εστίες διάδοσης των ναρκωτικών. Τα σχετικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Τεκμηρίωσης για τα ναρκωτικά είναι σαφή και απογοητευτικά. Γι’ αυτό το λόγο η προτίμηση κοινωνικών μέτρων και εναλλακτικών δομών για την αντιμετώπιση της διάδοσης και για την απεξάρτηση είναι η μόνη αποτελεσματική επιλογή. Παραδείγματα πολιτικής που να στηρίζεται κυρίως στις κοινωνικές παρεμβάσεις και όχι στην ποινική ή στη φαρμακευτική καταστολή είναι γνωστά τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα. Η ανάπτυξή τους, όμως, προσκρούει σε διάφορα οργανωμένα συμφέροντα».

* Κι όταν τελικά η ίδια η ευαγγελιζόμενη επίλυση του προβλήματος το διογκώνει, δεν έχει έρθει άραγε η ώρα να αναθεωρηθεί; Η επίκουρη καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αφροδίτη Κουκουτσάκη, αντιστρέφει τις απαγορευτικές δοξασίες:

* «Τα επιχειρήματα υπέρ της άρσης της ποινικής καταστολής της χρήσης ναρκωτικών είναι πολλά και αφορούν τόσο την αποτυχία της να ελέγξει το πρόβλημα -το οποίο, αντίθετα, διογκώνεται ως αποτέλεσμα της ίδιας της απαγόρευσης και όχι της πλημμελούς εφαρμογής των κατασταλτικών μέτρων- όσο και το κατά πόσον πληρούνται οι όροι ύπαρξής της, από την άποψη της εναρμόνισής της με τις γενικότερες δικαιοπολιτικές αρχές και την ανάγκη διαφύλαξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Δύο ερωτήματα

Δεν θα είχε νόημα λοιπόν να τα επαναλάβω καθώς, ως φαίνεται, το διακύβευμα δεν είναι τα επιχειρήματα αλλά οι πολιτικές.

Θα περιοριστώ, λοιπόν, σε δύο ερωτήματα:

Πρώτον, κατά πόσον μπορεί να λειτουργήσει ως ταμπού η απαγόρευση ορισμένων ψυχοδραστικών ουσιών, σε ένα γενικότερο κλίμα «τοξικοφιλίας» (νόμιμης, αν όχι και ενθαρρυνόμενης προσφυγής σε ουσίες για την επίλυση πάσης φύσεως προβλημάτων), το οποίο χαρακτηρίζει τις σύγχρονες κοινωνίες; Κατά συνέπεια, ποιο είναι το αντικείμενο, ο στόχος και τα κριτήρια της ποινικής καταστολής;

Δεύτερον: Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας. Ας φανταστούμε ότι αλλάζει ο κατάλογος των απαγορευμένων ουσιών και ότι, στο επίπεδο της καταστολής, αντιστρέφονται οι κατηγορίες: παράνομο το αλκοόλ, νόμιμη η κάνναβη. Καθώς θεωρώ αστείο πλέον το επιχείρημα του διαφορετικού βαθμού επικινδυνότητας μεταξύ απαγορευμένων και νόμιμων ουσιών, παραπέμπω στην εμπειρία της ποτοαπαγόρευσης, ως τυπικό παράδειγμα τού ότι πολύ συχνά η ποινική καταστολή δημιουργεί περισσότερα προβλήματα στους χώρους στους οποίους παρεμβαίνει από αυτά τα οποία διατείνεται ότι επιλύει. Αν λοιπόν θεωρούμε ότι κεντρικό ερώτημα παραμένει αυτό που αφορά τη διατήρηση της ποινικής καταστολής, τότε η απάντηση εξαρτάται από τους διαφορετικούς «ορισμούς της κατάστασης»: με λίγα λόγια το πρόβλημα είναι τα ναρκωτικά ή η καταστολή;».

Τι να πει κανείς στη διαμάχη λογικής παραλόγου; Αιδώς ή ώς εδώ;

 

ΜΙΛΑΕΙ  ο γιατρός και συγγραφέας Τζ. Αρνάο για τα ναρκωτικά στην ΙΩΑΝΝΑ ΣΩΤΗΡΧΟΥ

Ασχολείται με τα ναρκωτικά περίπου τρεις δεκαετίες. Ολο αυτό το διάστημα «πολλά πράγματα αλλάξανε, αλλά πολύ πιο αργά από ό,τι θα έπρεπε».
Ο γιατρός και συγγραφέας Τζιανκάρλο Αρνάο, επιστημονικός σύμβουλος της «Forum Droghe» στη Ρώμη, βρέθηκε στη χώρα μας προσκαλεσμένος της νεολαίας του Συνασπισμού για μια ομιλία και παραχώρησε μια συνέντευξη στην «Ε».

* Τι θεωρείτε πιο σημαντικό σε αυτή τη μακρόχρονη πορεία;

* «Το γεγονός ότι άλλαξε ο τρόπος που αντιλαμβάνεται ο κόσμος τα λεγόμενα «μαλακά» ναρκωτικά. Στην Ευρώπη είναι λίγοι πλέον αυτοί που συνεχίζουν να πιστεύουν ότι η μαριχουάνα είναι ένα «ναρκωτικό» που βλάπτει. Αυτή η αντίληψη άλλαξε σιγά σιγά και ανεξάρτητα από τη νομοθεσία. Η εφαρμογή του νόμου πέρασε σε δεύτερη μοίρα, όπως στην Ολλανδία, γιατί το βάρος έπεσε στα κοινωνικά αποτελέσματα. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, ώστε υπάρχουν αποφάσεις ανωτάτων δικαστηρίων, τόσο στην Ιταλία -το 1997- όσο και στη Γερμανία -το 1994- οι οποίες αθώωσαν ακόμη και εμπόρους χασίς. Στην Ιταλία το σκεπτικό ήταν ότι μπορεί κάποιος να κατέχει μια ποσότητα για να τη μοιραστεί με τους φίλους του έστω και πουλώντας την, ενώ στη Γερμανία με το σκεπτικό ότι, αφού η ουσία δεν είναι επικίνδυνη και καθώς δεν τιμωρούνται οι έμποροι αλκοόλ που είναι νόμιμο και πιο επικίνδυνο, δεν είναι σωστό οι κάτοχοι χασίς να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Ακόμη και στην Ελβετία υπήρξαν δικαστήρια που ευθυγραμμίστηκαν με την επιστημονική άποψη ότι η κάνναβη έχει άλλο βαθμό επικινδυνότητας, δεν είναι ναρκωτικό, με αποτέλεσμα να μην επιβάλλουν ποινές».

* Γιατί είναι θετική εξέλιξη η νομιμοποίηση, που πνέει στην Ευρώπη;

* «Από την πλευρά των ατομικών δικαιωμάτων επειδή καθιερώνει την ελευθερία ενός ανθρώπου ιδιωτικά να αυτοδιατίθεται, να δηλητηριαστεί όσο θέλει αν προτιμάτε. Ουσιαστικά όμως αναγνωρίζεται κάτι που είναι πολύ διαδεδομένο στην Ευρώπη, καθώς η κάνναβη έχει μια λαϊκή χρήση, όχι μόνο ανάμεσα στους νέους, αλλά και στους ενήλικες. Από κοινωνική σκοπιά θα συνέκρινα την μαριχουάνα με το αλκοόλ. Και οι δυο ουσίες έχουν μια κοινωνική χρήση, τις χρησιμοποιούν τα άτομα όταν είναι μαζί, για παρόμοιους λόγους, για να περάσουν καλά. Αν έχαιραν ακριβώς του ίδιου καθεστώτος πολλοί άνθρωποι θα χρησιμοποιούσαν κάνναβη αντί για αλκοόλ, πρακτική που θα είχε ευεργετικότερα αποτελέσματα στην υγεία τους. Ακούγεται παράξενο και ίσως ο κόσμος δυσκολευτεί να αλλάξει όλες αυτές τις συνήθειες που σχετίζονται με το αλκοόλ. Αν μπορούσε να ξεπεράσει όμως αυτές τις προκαταλήψεις κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ αποτελεσματικό, γιατί στην Ευρώπη υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με τον αλκοολισμό. Η κάνναβη είναι ένα εναλλακτικό ευφορικό για κοινωνική χρήση με λιγότερες συνέπειες στην υγεία».

* Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι αυτοί που θέλουν νομιμοποίηση των ελαφρών ναρκωτικών συμβάλλουν στη διάδοσή τους;

* «Αυτή η ερώτηση είναι κατά βάση λάθος, γιατί προϋποθέτει ότι μπορούμε να κερδίσουμε τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, να τα εξαφανίσουμε. Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι τα ναρκωτικά υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα. Αν θεωρήσουμε τα ναρκωτικά όπως πραγματικά είναι, δηλαδή ως ψυχοδραστικές ουσίες, θα δούμε τότε ότι τα παράνομα ναρκωτικά δεν αποτελούν παρά το 5% των ψυχοδραστικών ουσιών. Ακόμη και το 5% να εξαφανίσουμε, τι θα κάνουμε με το υπόλοιπο 95%; Με το αλκοόλ, τον καπνό, τον καφέ, τα νόμιμα ψυχοφάρμακα, όλες αυτές τις ουσίες που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι χωρίς μακριά μαλλιά και σκουλαρίκια, που φοράνε καλά ρούχα και ασχολούνται με σοβαρά επαγγέλματα; Οσοι θέλουν να εξαφανίσουν τα παράνομα ναρκωτικά δεν υπολογίζουν την ανάγκη που έχει ο άνθρωπος από τότε που υπάρχει, να καταναλώνει τέτοιες ουσίες. Και να εξαφανιστούν τα παράνομα ναρκωτικά θα στραφούν στα νόμιμα, που δεν είναι πάντα πιο ακίνδυνα ή καλύτερα, ή θα βρουν καινούργιες ουσίες».

* Τι προτείνετε για τον περιορισμό της διάδοσης των ναρκωτικών;

* «Ο,τι και το αντιαπαγορευτικό κίνημα. Δηλαδή άμεσα την πλήρη νομιμοποίηση των μαλακών ναρκωτικών και σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα πρέπει να εφαρμοστεί μια πολιτική περιορισμού των κινδύνων, με στόχο να αλλάξουν οι συμπεριφορές των χρηστών, ώστε εφόσον τα χρησιμοποιούν, να τα χρησιμοποιούν με έναν τρόπο που να μη βλάπτει την υγεία τους».

* Νιώθετε δικαιωμένος καθώς τα πράγματα φαίνεται να οδηγούνται προς την κατεύθυνση που και εσείς έχετε χαράξει;

* «Ναι νιώθω δικαιωμένος για τις ιδέες μου, αλλά στις δικές μου αξίες το να με δικαιώνει κάποιος δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία. Σημασία για μένα έχει να κάνω αυτό που μου αρέσει. Χαίρομαι που εξελισσόμαστε και επικρατούν πια οι επιστημονικές απόψεις απέναντι στις δαιμονοληπτικές. Αλλά είναι κουραστικό να απαντάς στις ίδιες απορίες των απαγορευτών που όλα αυτά τα χρόνια έχουν μείνει στάσιμοι»…

Στην ΑΣΟΕΕ

Μπορεί θεωρητικά η πολιτική των κρατών για τα ναρκωτικά να πηγάζει από τη σύμβαση του ΟΗΕ, ωστόσο η νομοθεσία στα κράτη-μέλη διαφοροποιείται από αυτόν τον υπερεθνικό κανόνα, ο οποίος δεν είναι και τόσο δεσμευτικός όσο φαίνεται. Σύμφωνα με το άρθρο 28 της ενιαίας σύμβασης, η καλλιέργεια κάνναβης δεν είναι αδίκημα όταν γίνεται για λόγους βοτανολογικούς ή βιομηχανικούς. Με αυτό το παράδειγμα, της ελαστικής ερμηνείας ενός νόμου που προβάλλεται ως εμπόδιο για τη νομιμοποίηση των ναρκωτικών, ξεκίνησε την ομιλία του χθες στην εκδήλωση της Νεολαίας του Συνασπισμού στην ΑΣΟΕΕ ο Τζιανκάρλο Αρνάο, πλαισιωμένος από τη βουλευτίνα Μ. Δαμανάκη και τον ευρωβουλευτή Μ. Παπαγιαννάκη. Στη συζήτηση με συντονίστρια την δημοσιογράφο Ε. Καζαλόττι, κατακρίθηκε το γεγονός πως στην Ελλάδα, η οποία έχει από τους χειρότερους δείκτες για το πρόβλημα στην Ε.Ε., κανένα κόμμα πλην του Συνασπισμού δεν έχει συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του θέσεις γι’ αυτό το θέμα.

Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 28/03/2000